Bir Dağın Rotası/Bir Yüzeyin Tırmanış Hattı arasındaki fark
BİR DAĞIN ROTASI/BİR YÜZEYİN TIRMANIŞ HATTI ARASINDAKİ FARK
Geçtiğimiz günlerde, Tunç Fındık ve Bülent Çınar’ın Cilo Dağları’nda, Suppa Dürek zirvesinin kuzey duvarında yaptıkları tırmanışa ilişkin bir paylaşım dikkatime geldi. Suppa Dürek’in kuzey duvarını 20-21 Ağustos 1982 tarihinde partnerim Enver Yıldırgan ile birlikte tırmanmış olduğumdan dolayı, bu haber, özellikle dikkatimi ve ilgimi çekti. Paylaşımı yapan Facebook arkadaşım, Tunç Fındık ile Bülent Çınar’ın zirveye çıkmadıklarını vurguluyordu. Tunç Fındık ile yaptığım yazışmada, Tunç, Suppa Dürek’in kuzey duvarında yaptıkları tırmanışı zirve ile taçlandırmadıklarını teyid etti.
Şimdi bunun bir önemi var mı, örneği var mı?
Kavramlarımızı doğru oturttuğumuz ölçüde ben şahsen bir sorun görmüyorum. Sadece, “tırmanış hattı”, “tırmanış rotası”, “dağın/zirvenin tırmanışı” gibi kavramlarımız arasında, yaptığımız işi doğru tanımlamamız önemlidir.
Önce Batı Alpler’den bir örnek vererek başlayayım. Ünlü Fransız dağcılar Lionel Terray ve Gaston Rebuffat, 1942 yılında, Col de Caiman’ın (yani Caiman Beli’nin) kuzey duvarının ilk tırmanışını gerçekleştirmişlerdir. Col de Caiman kuzey duvarının fotoğrafı aşağıdadır. Caiman Beli, fotoğrafta sol taraftaki beldir. Tırmanış, yüzün sağ tarafındaki incecik dikey buz hattını takip etmektedir. Adı üstünde, tırmanış hattı, Caiman Dağı/Zirvesi’nin belinde son bulmuştur, zirvesinde değil. Terray ve Rebuffat, belden, Caiman Dağı’nın zirvesine devam etmemişlerdir. Bu tırmanış, tarihe, “Caiman Beli Kuzey Duvarı’nın ilk tırmanışı” olarak geçmiştir. Caiman Dağı Beli’nden, Caiman Dağı’nın zirvesine devam eden tırmanış hattı, nispeten kolay olduğundan, Caiman Beli kuzey duvarı tırmanış hattı, kendi içinde önemli bir dağcılık değeri taşımaktadır. Ne Terray, ne Rebuffat, tırmanışlarını “Caiman Dağı kuzey duvarı rotası” olarak takdim etmemişlerdir.
Dolayısıyla Tunç Fındık ile Bülent Çınar’ın Suppa Dürek kuzey duvarındaki tırmanışları, “Suppa Dürek kuzey duvarının tırmanışı” değil, “Suppa Dürek kuzey duvarı hattı” tırmanışıdır. Ayrıca Fındık ve Çınar’ın tırmandıkları hat, daha önce bu duvarda yapılan tırmanışların geleneksel hattından ayrılmakta ve yeni bir varyant teşkil etmektedir. Bu bağlamda da önemli ve değerlidir. Fotoğrafından da görüleceği üzere, Fındık ve Çınar’ın hattı, duvarın ortalarından sağa doğru yükselen yarım bacadandır (bizim rotamız ise solundandır).
Yerleşik dağcılık kültürüne göre, bir dağın veyahut zirvenin belirli bir tırmanış hattı, zirvede sonlandığında, o dağın veyahut zirvenin “tırmanış rotasını” teşkil etmektedir.
Son olarak belirtmem gerekir ki, Suppa Dürek’in kuzey duvarı rotası tırmanışının teknik zorlukları, dağın doğu sırtındaki bele varıldığında son bulmamaktadır. Doğu sırtındaki bele varıldığında, zirveye ilerlemek için iki seçenek vardır. İlki doğu sırtı üzerinden devam etmektir. Bu sırt hattı, tren vagonu büyüklüğünde, stabil olmayan dik kaya bloklarından oluşmakta ve bir canavarın dişleri misali zirveye doğru yükselmektedir. İkincisi ise, doğu sırtındaki belden, batıya doğru, tekrar kuzey yüzüne/duvarına uzun bir travers atarak, doğrudan kuzey duvarı üzerinden zirveye ulaşmaktır. Ben ve Enver Yıldırgan, sırttan ilerlemekten daha az riskli bulduğumuzdan dolayı bu ikinci seçeneği tercih ettik. Ancak, dağın kuzey duvarı da, bu irtifada (yaklaşık 3900 metre) çok çürüktü ve emniyet imkanları kısıtlıydı.
Ömer Burhan Tüzel Paylaşımı
Log in or register for more content!
Recently Added Summit Registries
Suat Hayri Cabar
Mounts Sultan Gelincikana - Türkiye, Afyon - 2.675 m.
Summit Date: 18.10.2026
Berdan Meşe
Mount Sulbus - Türkiye, Bingol - 2.878 m.
Summit Date: 18.10.2026
Levent Koç
Mounts Bolkar Kara Hill - Türkiye, Icel - 3.266 m.
Summit Date: 18.10.2026
Levent Koç
Mounts Bolkar Geyikdede Hill - Türkiye, Icel - 3.283 m.
Summit Date: 18.10.2026
Levent Koç
Mounts Bolkar Gollucebasi Hill - Türkiye, Nigde - 3.137 m.